Jedwabne: The Problem of Guilt in Poland's Historical Politics
- Authors: Afandeev D.A.1
-
Affiliations:
- Issue: No 9 (2025)
- Pages: 248-256
- Section: Articles
- URL: https://ogarev-online.ru/2409-868X/article/view/357751
- DOI: https://doi.org/10.25136/2409-868X.2025.9.75841
- EDN: https://elibrary.ru/SJGYLF
- ID: 357751
Cite item
Full Text
Abstract
The article analyzes the role of Poland's historical policy in shaping national memory and its influence on public discourse about complex historical events. The aim of the work is to identify and systematize the mechanisms and tools through which the state forms and regulates historical memory, as well as to characterize the trends of excluding complex and contradictory aspects of the past from public consciousness. The research pays particular attention to analyzing the mechanisms of historical policy that exclude recognition of responsibility for the crime in Jedwabne in 1941, the publicity of which sparked widespread public discussion in the early years of the 21st century in Poland. These trends, associated with strengthening the image of the "victim nation," significantly influence contemporary political and public discourse. The methodology is based on a comprehensive analysis of legislative acts, official statements from the Institute of National Remembrance, as well as discourse in academic and journalistic sources, including qualitative content analysis and historical-political analysis. The novelty of the research lies in identifying a systematic strategy for managing collective memory through legislation and institutions, as well as in the critical analysis of mechanisms of exclusion and distortion of contradictory aspects of history. The applicability of the results includes the development of theoretical concepts regarding memory politics and historical responsibility in the Eastern European region, as well as practical use in preparing educational programs and international diplomacy aimed at interethnic reconciliation and preserving an objective historical picture. The conclusions show that historical policy in Poland contributes to the consolidation of a one-sided perception of the past, hindering open and critical historical discussion, while also forming a stable model of national identity based on victimhood and the exclusion of responsibility for past crimes.
About the authors
Danil Aleksandrovich Afandeev
Email: Yakutyonok7@gmail.com
ORCID iD: 0009-0007-3923-7418
References
Ассман А. Длинная тень прошлого: мемориальная культура и историческая политика. Пер. с нем. Бориса Хлебникова. М.: Новое литературное обозрение, 2014. 328 с. Мелешкина Е.Ю. Мемориальные законы в посткоммунистических странах // Политика памяти в современной России и странах Восточной Европы. Акторы, институты, нарративы / под ред. А.И. Миллера и Д.В. Ефременко. СПб., 2020. С. 232-249. Историческая политика в 21 веке. М.: Новое литературное обозрение, 2012. 648 с. Булахтин М.А. Политика исторической памяти в современной Польше. Вестник Удмуртского университета. Социология. Политология. Международные отношения. 2019. Т. 3. № 4. С. 449-458. doi: 10.35634/2587-9030-2019-3-4-449-458 EDN: DWYSBU. Гросс Я. Соседи. История уничтожения еврейского местечка. Пер. Валентина Кулагина-Ярцева. М.: Текст, 2002. 160 с. Гросс Я. Золотая жатва. О том, что происходило вокруг истребления евреев. Пер. с польск. Л. Мосионжника. М.; СПб.: Нестор-История, 2017. 152 с. Leszczyński A. PiS kole order prof. Jana Tomasza Grossa. I chcą mu odebrać Krzyż Kawalerski // Agencja Wyborcza.pl. 2016. URL: https://wyborcza.pl/7,75398,19604634,pis-kole-order-prof-jana-tomasza-grossa-i-chca-mu-odebrac.html (дата обращения: 08.09.2025). Режим доступа: для зарегистр. пользователей. Ściganie zbrodni nazistowskich w Polsce w latach 1939–2004 // Институт Памяти Народной – Комиссия по преследованию преступлений против Народа Польского: офиц. сайт. – URL: https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/567,Sciganie-zbrodni-nazistowskich-w-Polsce-w-latach-1939–2004.html (дата обращения: 08.09.2025). Komunikat dot. postanowienia o umorzeniu śledztwa w sprawie zabójstwa obywateli polskich narodowości żydowskiej w Jedwabnem w dniu 10 lipca 1941 r. // Институт Памяти Народной – Комиссия по преследованию преступлений против Народа Польского: офиц. сайт. – URL: https://ipn.gov.pl/pl/dla-mediow/komunikaty/10057,Komunikat-dot-postanowienia-o-umorzeniu-sledztwa-w-sprawie-zabojstwa-obywateli-p.html?search=7044310510641 (дата обращения: 27.08.2025). Словински К. Историческая политика партии "Право и справедливость" / К. Словински // Современная Европа. 2020. № 1. С. 102-112. doi: 10.15211/soveurope12020102112 EDN: PKKYNW. Nowak A. Westerplatte czy Jedwabne // Rzeczpospolita. Warszawa: 2001. URL: https://archiwum.rp.pl/artykul/347318-Westerplatte-czyJedwabne.html (дата обращения: 01.09.2025). Режим доступа: для зарегистрир. пользователей. Ustawa // Институт Памяти Народной – Комиссия по преследованию преступлений против Народа Польского: офиц. сайт. – URL: https://ipn.gov.pl/pl/o-ipn/24154,O-IPN.html (дата обращения: 27.08.2025). Polacy ratujący Żydów pod okupacją niemiecką – wybrane publikacje IPN // Институт Памяти Народной – Комиссия по преследованию преступлений против Народа Польского: офиц. сайт. – URL: https://ipn.gov.pl/pl/narodowy-dzien-pamieci/140480,Polacy-ratujacy-Zydow-pod-okupacja-niemiecka-wybrane-publikacje-IPN.html?search=439424 (дата обращения: 14.08.2025). W odpowiedzi na artykuł Grzegorza Rossolinskiego-Liebe na temat kolaboracji w Europie podczas okupacji niemieckiej, zamieszczony w „Der Tagesspiegel” // Институт Памяти Народной – Комиссия по преследованию преступлений против Народа Польского: офиц. сайт. – URL: https://ipn.gov.pl/pl/dla-mediow/komunikaty/79674,W-odpowiedzi-na-artykul-Grzegorza-Rossolinskiego-Liebe-na-temat-kolaboracji-w-Eu.html?search=7044310510641 (дата обращения: 14.08.2025). "Więcej dialogu z nowym pokoleniem" – wywiad z prezesem IPN dr. Karolem Nawrockim w "Rzeczpospolitej Plus Minus" z 7-8 sierpnia 2021 // Институт Памяти Народной – Комиссия по преследованию преступлений против Народа Польского: офиц. сайт. – URL: https://ipn.gov.pl/pl/publikacje/periodyki-ipn/dodatki-historyczne-do/148108,Wiecej-dialogu-z-nowym-pokoleniem-wywiad-z-prezesem-IPN-dr-Karolem-Nawrockim-w-R.html?search=7044310510641 (дата обращения: 14.08.2025). rocznic amorduna Żydach w Jedwabnem – Jedwabne, 10 lipca 2021 // Институт Памяти Народной – Комиссия по преследованию преступлений против Народа Польского: офиц. сайт. – URL: https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/146944,80-rocznica-mordu-na-Zydach-w-Jedwabnem-Jedwabne-10-lipca-2021.html?search=7044310510641 (дата обращения: 14.08.2025). Delegacja IPN złożyła wieniec w 70 rocznicę mordu w Jedwabnem – 10 lipca 2011 // Институт Памяти Народной – Комиссия по преследованию преступлений против Народа Польского: офиц. сайт. – URL: https://ipn.gov.pl/pl/dla-mediow/komunikaty/10947,Delegacja-IPN-zlozyla-wieniec-w-70-rocznice-mordu-w-Jedwabnem-10-lipca-2011.html?search=7044310510641 (дата обращения: 04.09.2025). List IPN do dziennika "El Pais" w sprawie przekłamań w artykule o Zagładzie Żydów // Институт Памяти Народной – Комиссия по преследованию преступлений против Народа Польского: офиц. сайт. – URL: https://ipn.gov.pl/pl/dla-mediow/komunikaty/121948,List-IPN-do-dziennika-El-Pais-w-sprawie-przeklaman-w-artykule-o-Zagladzie-Zydow.html?search=439424 (дата обращения: 04.08.2025).
Supplementary files

