Gasotransmitters (NO, H2S, CO) as Contributors to the Nociceptive Process in the Trigeminovascular System
- Authors: Svitko S.O.1, Ananev A.S.1, Nevsky E.S.1, Shaidullova K.S.1, Sitdikova G.F.1
-
Affiliations:
- Kazan (Volga Region) Federal University, Institute of Fundamental Medicine and Biology, Department of Human and Animal Physiology
- Issue: Vol 42, No 4 (2025): VOL 42, NO4 (2025) Diversity of Neuroregulatory Processes (on the 100th Anniversary of I. P. Ashmarin) (Special Issue, Part 2)
- Pages: 566-584
- Section: Review Articles
- URL: https://ogarev-online.ru/1027-8133/article/view/382094
- DOI: https://doi.org/10.7868/S3034556125040029
- ID: 382094
Cite item
Abstract
About the authors
S. O. Svitko
Kazan (Volga Region) Federal University, Institute of Fundamental Medicine and Biology, Department of Human and Animal PhysiologyKazan, Russia
A. S. Ananev
Kazan (Volga Region) Federal University, Institute of Fundamental Medicine and Biology, Department of Human and Animal PhysiologyKazan, Russia
E. S. Nevsky
Kazan (Volga Region) Federal University, Institute of Fundamental Medicine and Biology, Department of Human and Animal PhysiologyKazan, Russia
K. S. Shaidullova
Kazan (Volga Region) Federal University, Institute of Fundamental Medicine and Biology, Department of Human and Animal PhysiologyKazan, Russia
G. F. Sitdikova
Kazan (Volga Region) Federal University, Institute of Fundamental Medicine and Biology, Department of Human and Animal Physiology
Email: sitdikovaguzel@gmail.com
Kazan, Russia
References
- Ashina M., Hansen J.M., Do T.P., Melo-Carrillo A., Burstein R., Moskowitz M.A. // Lancet Neurol. 2019. V. 18. № 8. P. 795–804.
- Akerman S., Karsan N., Bose P., Hoffmann J.R., Holland P.R., Romero-Reyes M., Goadsby P.J. // Brain. 2019. V. 142. № 1. P. 103–119.
- Steiner T.J., Stovner L.J., Jensen R., Uluduz D., Katsarava Z. // J. Headache Pain. 2020. V. 21. № 1. P. 137.
- Xu H., Han W., Wang J., Li M. // J. Headache Pain. 2016. V. 17. № 1. P. 113.
- Diener H.C., Holle D., Solbach K., Gaul C. // Nat. Rev. Neurol. 2016. V. 12. №10. P. 575–583.
- Deen M., Correnti E., Kamm K., Kelderman T., Papetti L., Rubio-Beltrán E., Vigneri S., Edvinsson L., Maassen Van Den Brink A. // J. Headache Pain. 2017. V. 18. № 1. P. 96.
- Cohen F., Yuan H., DePoy E.M.G., Silberstein S.D. // Neurotherapeutics. 2022. V. 19. № 3. P. 922–930.
- Olesen J., Burstein R., Ashina M., Tfelt-Hansen P. // Lancet Neurol. 2009. V. 8. № 7. P. 679–690.
- Nurkhametova D.F., Koroleva K.S., Gafurov O.Sh., Giniatullina R.R., Sitdikova G.F., Giniatullin R.A. // Neurosci. Behav. Physiol. 2020. V. 50. № 7. P. 900–906.
- Spekker E., Tanaka M., Szabó Á., Vécsei L. // Biomedicines. 2021. V. 10. № 1. P. 76.
- Biscetti L., Cresta E., Cupini L.M., Calabresi P., Sarchielli P. // Neurobiol. Dis. 2023. V. 180. P. 106072.
- Hermann A., Sitdikova G.F., Weiger T.M. // Berlin; Heidelberg: Springer, 2012.
- Sitdikova G.F., Yakovlev A.V., Zefirov A.L. // Bulletin. Sib. Med. 2014. V. 13. № 6. P. 185–200.
- Olesen J., Thomsen L., Lassen L., Olesen I. // Cephalalgia. 1995. V. 15. № 2. P. 94–100.
- Koroleva K.S., Svitko S.O., Nurmieva D.A., Gafurov O.Sh., Buglinina A.D., Sitdikova G.F. // J. Ev. Biochem. Physiol. 2022. V. 58. № 3. P. 901–914.
- Koroleva K., Svitko S., Ananev A., Buglinina A., Bogatova K., Yakovleva O., Nurmieva D., Shaidullov I., Sitdikova G. // Int. J. Mol. Sci. 2023. V. 24. № 8. P. 7519.
- Kilinc E., Tore F., Dagistan Y., Bugdayci G. // Inflammation. 2020. V. 43. № 1. P. 264–273.
- Ng P.C., Hendry-Hofer T.B., Witeof A.E., Brenner M., Mahon S.B., Boss G.R., Haouzi P., Bebarta V.S. // J. Med. Toxicol. 2019. V. 15. № 4. P. 287–294.
- Ghanizada H., Arngrim N., Schytz H.W., Olesen J., Ashina M. // Cephalalgia. 2018. V. 38. № 13. P. 1940–1949.
- Arngrim N., Schytz H.W., Hauge M.K., Ashina M., Olesen J. // Cephalalgia. 2014. V. 34. № 14. P. 1169–1180.
- Teicher C., De Col R., Messlinger K. // Front. Neurol. 2017. V. 8.
- Koroleva K., Ermakova E., Mustafina A., Giniatullina R., Giniatullin R., Sitdikova G. // Front. Cell. Neurosci. 2020. V. 14.
- Uddman R., Tajti J., Sundler F., Cardell L.O. // Neuro. Endocrinol. Lett. 2004. V. 25. № 6. P. 423–428.
- Fan W., Huang F., Dong W., Gao Z., Li C., Zhu X., Li D., He H. // J. Mol. Histol. 2009. V. 40. № 3. P. 209–215.
- Aurora S.K., Brin M.F. // Headache. J. Head. Face. Pain. 2017. V. 57. № 1. P. 109–125.
- Haanes K.A., Edvinsson L. // CNS. Drugs. 2019. V. 33. № 6. P. 525–537.
- May A. // Neurol. Sci. 2017. V. 38. № S1. P. 125–130.
- Schulte L.H., Allers A., May A. // Neurology. 2017. V. 88. № 21. P. 2011–2016.
- Close L.N., Eftekhari S., Wang M., Charles A.C., Russo A.F. // Cephalalgia. 2019. V. 39. № 3. P. 428–434.
- Gerasimova E., Yakovleva O., Enikeev D., Bogatova K., Hermann A., Giniatullin R., Sitdikova G. // Biomolecules. 2022. V. 12. № 5. P. 735.
- Eftekhari S., Warfvinge K., Blixt F.W., Edvinsson L. // J. Pain. 2013. V. 14. № 11. P. 1289–1303.
- Olesen J., Burstein R., Ashina M., Tfelt-Hansen P. // Lancet Neurol. 2009. V. 8. № 7. P. 679–690.
- Levy D., Moskowitz M.A. // Annu. Rev. Neurosci. 2023. V. 46. № 1. P. 39–58.
- Burstein R., Noseda R., Borsook D. // J. Neurosci. 2015. V. 35. № 17. P. 6619–6629.
- Iyengar S., Johnson K.W., Ossipov M.H., Aurora S.K. // Headache. J. Head. Face. Pain. 2019. V. 59. № 5. P. 659–681.
- Messlinger K., Lennerz J.K., Eberhardt M., Fischer M.J.M. // Headache. J. Head. Face. Pain. 2012. V. 52. № 9. P. 1411–1427.
- Eftekhari S., Salvatore C.A., Johansson S., Chen T., Zeng Z., Edvinsson L. // Brain Res. 2015. V. 1600. P. 93–109.
- Zakharov A., Vitale C., Kilinc E., Koroleva K., Fayuk D., Shelukhina I., Naumenko N., Skorinkin A., Khazipov R., Giniatullin R. // Front. Cell. Neurosci. 2015. V. 9.
- Yegutkin G.G., Guerrero-Toro C., Kilinc E., Koroleva K., Ishchenko Y., Abushik P., Giniatullina R., Fayuk D., Giniatullin R. // Purin. Signal. 2016. V. 12. № 3. P. 561–574.
- Koroleva K., Gafurov O., Guselnikova V., Nurkhametova D., Giniatullina R., Sitdikova G., Mattila O.S., Lindsberg P.J., Malm T.M., Giniatullin R. // Front. Cell. Neurosci. 2019. V. 13. P. 195
- Kilinc E., Guerrero-Toro C., Zakharov A., Vitale C., Gubert-Olive M., Koroleva K., Timonina A., Luz L.L., Shelukhina I., Giniatullina R., Tore F., Safronov B.V., Giniatullin R. // Neuropharmacol. 2017. V. 116. P. 160–173.
- Levy D., Burstein R., Kainz V., Jakubowski M., Strassman A.M. // Pain. 2007. V. 130. № 1. P. 166–176.
- Schueler M., Neuhuber W.L., De Col R., Messlinger K. // Headache. J. Head. Face. Pain. 2014. V. 54. № 6. P. 996–1009.
- Jacobs B., Dussor G. // Neurosci. 2016. V. 338. P. 130–144.
- Zhang X., Levy D., Kainz V., Noseda R., Jakubowski M., Burstein R. // Ann. Neurol. 2011. V. 69. № 5. P. 855–865.
- Ананьев А.С., Свитко С.О., Шайдуллова К.С. // Международн. научно-исследов. ж. 2023. № 12 (138).
- Picón-Pagès P., Garcia-Buendia J., Muñoz F.J. // Biochim. Biophysic. Acta. Mol. Bas. Disease. 2019. V. 1865. № 8. P. 1949–1967.
- Lundberg J.O., Weitzberg E. // Cell. 2022. V. 185. № 16. P. 2853–2878.
- Hou M., Uddman R., Tajti J., Edvinsson L. // Brain Res. 2003. V. 964. № 2. P. 179–186.
- Schlechtweg P., Röder J., Fischer M., Neuhuber W., Messlinger K. // Cephalalgia. 2009. V. 29. № 5. P. 566–579.
- Ramachandran R., Ploug K.B., Hay-Schmidt A., Olesen J., Jansen-Olesen I., Gupta S. // Neurosci. Lett. 2010. V. 484. № 3. P. 192–196.
- Pedersen SH., Ramachandran R., Amrutkar DV., Petersen S., Olesen J., Jansen-Olesen I. // Cephalalgia. 2015. V. 35. № 14. P. 1287–1297.
- Gilchrist M., McCauley S.D., Befus A.D. // Blood. 2004. V. 104. № 2. P. 462–469.
- Сoleman J.W. // Clin. Exp. Immunol. 2002. V. 129. № 1. P. 4–10.
- Greco R., Meazza C., Mangione A.S., Allena M., Bolla M., Amantea D., Mizoguchi H., Sandrini G., Nappi G., Tassorelli C. // Cephalalgia. 2011. V. 31. № 2. P. 190–198.
- Demartini C., Greco R., Zanaboni A.M., Sances G., De Icco R., Borsook D., Tassorelli C. // Prog. Neurobiol. 2019. V. 177. P. 15–32.
- Sureda-Gibert P., Romero-Reyes M., Akerman S. // Neurobiol. Pain. 2022. V. 12. P. 100105.
- Schulz J.M., Al‐Khazraji B.K., Shoemaker J.K. // Exp. Physiol. 2018. V. 103. № 8. P. 1047–1055.
- Rahmann A., Wienecke T., Hansen J., Fahrenkrug J., Olesen J., Ashina M. // Cephalalgia. 2008. V. 28. № 3. P. 226–236.
- Dieterle A., Fischer M.J., Link A.S., Neuhuber W.L., Messlinger K. // Cephalalgia. 2011. V. 31. № 1. P. 31–42.
- Pardutz A., Krizbai I., Multon S., Vecsei L., Schoenen J. // Neuroreport. 2000. V. 11. № 14. P. 3071–3075.
- Tassorelli C., Joseph S.A. // Brain Res. 1995. V. 682. № 1–2. P. 167–181.
- Xie S.S., Fan W.G., Liu Q., Li J.Z., Zheng M.M., He H.W., Huang F. // Eur. Rev. Med. Pharmacol. Sci. 2020. V. 24. № 13. P. 7399–7411.
- Reuter U. // Brain. 2001. V. 124. № 12. P. 2490–2502.
- Maniyar F.H., Sprenger T., Monteith T., Schankin C., Goadsby P.J. // Brain. 2014. V. 137. № 1. P. 232–241.
- Karsan N., Bose P.R., Thompson C., Newman J., Goadsby P.J. // Cephalalgia. 2020. V. 40. № 8. P. 828–841.
- Akerman S., Romero-Reyes M., Karsan N., Bose P., Hoffmann J.R., Holland P.R., Goadsby P.J. // Pain. 2021. V. 162. № 5. P. 1567–1577.
- Pradhan A.A., Smith M.L., McGuire B., Tarash I., Evans C.J., Charles A. // Pain. 2014. V. 155. № 2. P. 269–274.
- Tuka B., Helyes Z., Markovics A., Bagoly T., Németh J., Márk L., Brubel R., Reglődi D., Párdutz Á., Szolcsányi J., Vécsei L., Tajti J. // Peptides (N.Y.). 2012. V. 33. № 2. P. 307–316.
- Greco R., Demartini C., Zanaboni A.M., Tassorelli C. // J. Headache. Pain. 2018. V. 19. № 1. P. 51.
- Jeong H., Moye LS., Southey B.R., Hernandez A.G., Dripps I., Romanova E.V., Rubakhin S.S., Sweedler J.V., Pradhan A.A., Rodriguez-Zas S.L. // Front. Syst. Neurosci. 2018. V. 12.
- Gonçalves F.M., Luizon M.R., Speciali J.G., Martins-Oliveira A., Dach F., Tanus-Santos J.E. // Mol. Cell. Biochem. 2012. V. 370. № 1–2. P. 183–189.
- Borroni B., Rao R., Liberini P., Venturelli E., Cossandi M., Archetti S., Caimi L., Padovani A. // Headache. J. Head. Face. Pain. 2006. V. 46. № 10. P. 1575–1579.
- González-Ramírez R., Chen Y., Liedtke W.B., Morales-Lázaro S.L. // CRC Press. 2017. P. 125–148.
- Gafurov O., Koroleva K., Giniatullin R. // Front. Cell. Neurosci. 2021. V. 14.
- Shimizu T., Toriumi H., Sato H., Shibata M., Nagata E., Gotoh K., Suzuki N. // Brain Res. 2007. V. 1173. P. 84–91.
- Koroleva K., Mustafina A., Yakovlev A., Hermann A., Giniatullin R., Sitdikova G. // Front. Cell. Neurosci. 2017. V. 11.
- Meents J.E., Neeb L., Reuter U. // Trends. Mol. Med. 2010. V. 16. № 4. P. 153–159.
- Caterina M.J. // Americ. J. Physiol. Regul. Integr. Compar. Physiol. 2007. V. 292. № 1. P. R64–R76.
- Yoshida T., Inoue R., Morii T., Takahashi N., Yamamoto S., Hara Y., Tominaga M., Shimizu S., Sato Y., Mori Y. // Nat. Chem. Biol. 2006. V. 2. № 11. P. 596–607.
- Miyamoto T., Dubin A.E., Petrus M.J., Patapoutian A. // PloS. One. 2009. V. 4. № 10.
- Nagy-Grócz G., Tar L., Bohár Z., Fejes-Szabó A., Laborc K.F., Spekker E., Vécsei L., Párdutz Á. // Cephalalgia. 2016. V. 36. № 9. P. 849–861.
- Jin Y., Kim J., Kwak J. // Korea. K. Physiol. Pharmacol. 2012. V. 16. № 3. P. 211.
- Bernier L., Ase A.R., Séguéla P. // Br. J. Pharmacol. 2018. V. 175. № 12. P. 2219–2230.
- Inoue H., Kuroda H., Ofusa W., Oyama S., Kimura M., Ichinohe T., Shibukawa Y. // Int. J. Mol Sci. 2021. V. 22. № 11. P. 5978.
- Burnstock G. // Circ. Res. 2017. V. 120. № 1. P. 207–228.
- Da Silva C.G., Specht A., Wegiel B., Ferran C., Kaczmarek E. // Circulation. 2009. V. 119. № 6. P. 871–879.
- Borsani E., Albertini R., Labanca M., Lonati C., Rezzani R., Rodella L.F. // J. Neurosci. Res. 2010. V. 88. № 12. P. 2715–2726.
- Yao S.T., Gourine A.V., Spyer K.M., Barden J.A., Lawrence A.J. // Neurosci. 2003. V. 121. № 2. P. 411–419.
- Xiang Z., He C., Burnstock G. // Brain Res. 2006. V. 1099. № 1. P. 56–63.
- Gölöncsér F., Baranyi M., Iring A., Hricisák L., Otrokocsi L., Benyó Z., Sperlágh B. // Br. J. Pharmacol. 2021. V. 178. № 23. P. 4626–4645.
- Edvinsson L., Tajti J., Szalárdy L., Vécsei L. // J. Headache. Pain. 2018. V. 19. № 1. P. 21.
- Levy D., Burstein R., Strassman A.M. // Ann. Neurol. 2005. V. 58. № 5. P. 698–705.
- Segond von Banchet G., Pastor A., Biskup C., Schlegel C., Benndorf K., Schaible H.G. // Neurosci. 2002. V. 110. № 1. P. 131–145.
- Bellamy J., Bowen E.J., Russo A.F., Durham P.L. // Eur. J. Neurosci. 2006. V. 23. № 8. P. 2057–2066.
- Strecker T., Dux M., Messlinger K. // J. Vasc. Res. 2002. V. 39. № 6. P. 489–496.
- Ben Aissa M., Tipton A.F., Bertels Z., Gandhi R., Moye L.S., Novack M., Bennett B.M., Wang Y., Litosh V., Lee S.H., Gaisina I.N., Thatcher G.R., Pradhan A.A. // Cephalalgia. 2018. V. 38. № 8. P. 1471–1484.
- Ramachandran R., Bhatt D.K., Ploug K.B., HaySchmidt A., Jansen-Olesen I., Gupta S., Olesen J. // Cephalalgia. 2014. V. 34. № 2. P. 136–147.
- Seiler K., Nusser J.I., Lennerz J.K., Neuhuber W.L., Messlinger K. // J. Headache. Pain. 2013. V. 14. № 1. P. 74.
- Capuano A., Greco M.C., Navarra P., Tringali G. // Eur. J. Pharmacol. 2014. V. 740. P. 97–102.
- Marone I.M., De Logu F., Nassini R., De Carvalho Goncalves M., Benemei S., Ferreira J., Jain P., Li Puma S., Bunnett N.W., Geppetti P., Materazzi S. // Brain. 2018. V. 141. № 8. P. 2312–2328.
- Kulchitsky S., Fischer M., Messlinger K. // Cephalalgia. 2009. V. 29. № 4. P. 408–417.
- Feistel S., Albrecht S., Messlinger K. // J. Headache. Pain. 2013. V. 14. № 1. P. 93.
- Li J., Vause C.V., Durham P.L. // Brain Res. 2008. V. 1196. P. 22–32.
- Nassini R., Materazzi S., Benemei S., Geppetti P. // Rev. Physiol. Biochem. Pharmacol. 2014. P. 1–43.
- Story G.M., Peier A.M., Reeve A.J., Eid S.R., Mosbacher J., Hricik T.R., Earley T.J., Hergarden A.C., Andersson D.A., Hwang S.W., McIntyre P., Jegla T., Bevan S., Patapoutian A. // Cell. 2003. V. 112. № 6. P. 819–829.
- Kunkler P.E., Ballard C.J., Oxford G.S., Hurley J.H. // Pain. 2011. V. 152. № 1. P. 38–44.
- Cyr A.R., Huckaby L.V., Shiva S.S., Zuckerbraun B.S. // Crit. Care. Clin. 2020. V. 36. № 2. P. 307–321.
- De Logu F., Nassini R., Hegron A., Landini L., Jensen D.D., Latorre R., Ding J., Marini M., Souza Monteiro de Araujo D., Ramírez-Garcia P., Whittaker M., Retamal J., Titiz M., Innocenti A., Davis T.P., Veldhuis N., Schmidt BL., Bunnett N.W., Geppetti P. // Nat. Commun. 2022. V. 13. № 1. P. 646.
- Markovics A., Kormos V., Gaszner B., Lashgarara A., Szoke E., Sandor K., Szabadfi K., Tuka B., Tajti J., Szolcsanyi J., Pinter E., Hashimoto H., Kun J., Reglodi D., Helyes Z. // Neurobiol. Dis. 2012. V. 45. № 1. P. 633–644.
- Kuris A., Xu C.B., Zhou M.F., Tajti J., Uddman R., Edvinsson L. // Brain Res. 2007. V. 1173. P. 6–13.
- Zhang L., Zhou Y., Yang L., Wang Y., Xiao Z. // J. Headache. Pain. 2023. V. 24. № 1. P. 66.
- Baun M., Pedersen M.H.F., Olesen J., Jansen-Olesen I. // Cephalalgia. 2012. V. 32. № 4. P. 337–345.
- Park S., Jung H., Han S.W., Lee S.H., Sohn J.H. // Int. J. Mol. Sci. 2024. V. 25. № 7. P. 3706.
- Amin F.M., Hougaard A., Schytz H.W., Asghar M.S., Lundholm E., Parvaiz A.I., De Koning P.J.H., Andersen M.R., Larsson H.B.W., Fahrenkrug J., Olesen J., Ashina M. // Brain. 2014. V. 137. № 3. P. 779–794.
- Jansen-Olesen I., Baun M., Amrutkar D V., Ramachandran R., Christophersen D V., Olesen J. // Neuropeptides. 2014. V. 48. № 2. P. 53–64.
- Savage J.C., Gould D.H. // J. Chromatogr. B. Biomed. Sci. Appl. 1990. V. 526. P. 540–545.
- Paul B.D., Snyder S.H. // Biochem. Pharmacol. 2018. V. 149. P. 101–109.
- Olson K.R., DeLeon E.R., Liu F. // Nitric Oxide. 2014. V. 41. P. 11–26.
- Cao X., Wu Z., Xiong S., Cao L., Sethi G., Bian J. // Biochem. Pharmacol. 2018. V. 149. P. 20–28.
- Sitdikova G.F., Weiger T.M., Hermann A. // Pflugers Arch. 2010. V. 459. № 3. P. 389–397.
- Ogawa H., Takahashi K., Miura S., Imagawa T., Saito S., Tominaga M., Ohta T. // Neurosci. 2012.,V. 218. P. 335–343.
- Yakovlev A.V., Kurmasheva E.D., Ishchenko Y., Giniatullin R., Sitdikova G.F. // Front. Cell. Neurosci. 2017. V. 11. P. 375.
- Takahashi T., Aoki Y., Okubo K., Maeda Y., Sekiguchi F., Mitani K., Nishikawa H., Kawabata A. // Pain. 2010. V. 150. № 1. P. 183–191.
- Maeda Y., Aoki Y., Sekiguchi F., Matsunami M., Takahashi T., Nishikawa H., Kawabata A. // Pain. 2009. V. 142. № 1. P. 127–132.
- Matsui K., Tsubota M., Fukushi S., Koike N., Masuda H., Kasanami Y., Miyazaki T., Sekiguchi F., Ohkubo T., Yoshida S., Mukai Y., Oita A., Takada M., Kawabata A. // J. Pharmacol. Sci. 2019. V. 140. № 3. P. 310–312.
- Yang H.Y., Wu Z.Y., Wood M., Whiteman M., Bian J.S. // Antioxid. Redox. Signal. 2014. V. 20. № 1. P. 31–41.
- Yakovleva O., Bogatova K., Mukhtarova R., Yakovlev A., Shakhmatova V., Gerasimova E., Ziyatdinova G., Hermann A., Sitdikova G. // Biomolecules. 2020. V. 10. № 7. P. 995.
- Яковлев А.В., Ситдикова Г.Ф. // Ген. Клет. 2014. V. 9. № 3. P. 34–49.
- Yakovlev A.V., Detterer A.S., Yakovleva O.V., Hermann A., Sitdikova G.F. // J. Pharmacol. Sci. 2024. V. 155. № 4. P. 131–139.
- Mustafa A.K., Sikka G., Gazi S.K., Steppan J., Jung S.M., Bhunia A.K., Barodka V.M., Gazi F.K., Barrow R.K., Wang R., Amzel L.M., Berkowitz D.E., Snyder S.H. // Circ. Res. 2011. V. 109. № 11. P. 1259–1268.
- Leffler C.W., Parfenova H., Basuroy S., Jaggar J.H., Umstot E.S., Fedinec A.L. // Amer. J. Physiol. Heart. Circ. Physiol. 2011. V. 300. № 2. P. H440–H447.
- Coletta C., Papapetropoulos A., Erdelyi K., Olah G., Módis K., Panopoulos P., Asimakopoulou A., Gerö D., Sharina I., Martin E., Szabo C. // Proceed. Nat. Acad. Sci. 2012. V. 109. № 23. P. 9161–9166.
- Dux M., Will C., Vogler B., Filipovic M.R., Messlinger K. // Br. J. Pharmacol. 2016. V. 173. № 3. P. 431–445.
- Kida K., Marutani E., Nguyen R.K., Ichinose F. // Nitric Oxide. 2015. V. 46. P. 87–92.
- Melo I.S.F., Rodrigues F.F., Costa S.O.A.M., Braga A.V., Morais M.Í., Vaz J.A., Neto L.S., Galvão I., Modolo L.V., Amaral F.A., Oliveira RB.., De Fátima Â., Coelho M.M., Machado R.R. // Eur. J. Pharmacol. 2019. V. 856. P. 172404.
- Chen H., Xie K., Chen Y., Wang Y., Wang Y., Lian N., Zhang K., Yu Y. // Int. Immunopharmacol. 2019. V. 75. P. 105746.
- Marino A., Martelli A., Citi V., Fu M., Wang R., Calderone V., Levi R. // Br. J. Pharmacol. 2016. V. 173. № 22. P. 3222–3234.
- Rodrigues L., Ekundi-Valentim E., Florenzano J., Cerqueira A.R.A., Soares A.G., Schmidt T.P., Santos K.T., Teixeira S.A., Ribela M.T.C.P., Rodrigues S.F., De Carvalho M.H., De Nucci G., Wood M., Whiteman M., Muscará M.N., Costa S.K.P. // Pharmacol. Res. 2017. V. 115. P. 255–266.
- Feng X., Zhou Y.L., Meng X., Qi F.H., Chen W., Jiang X., Xu G.Y. // Mol. Pain. 2013. V. 9.
- Miao X., Meng X., Wu G., Ju Z., Zhang H.G., Hu S., Xu G.Y. // Mol. Pain. 2014. V. 10.
- Garattini E.G., Santos B.M., Ferrari D.P., Capel C.P., Francescato H.D.C., Coimbra T.M., Leite-Panissi C.R.A., Branco L.G.S., Nascimento G.C. // Nitric Oxide. 2019. V. 93. P. 90–101.
- Eberhardt M., Dux M., Namer B., Miljkovic J., Cordasic N., Will C., Kichko T.I., De la Roche J., Fischer M., Suárez S.A., Bikiel D., Dorsch K., Leffler A., Babes A., Lampert A., Lennerz J.K., Jacobi J., Martí M.A., Doctorovich F., Högestätt E.D., Zygmunt P.M., Ivanovic-Burmazovic I., Messlinger K., Reeh P., Filipovic M.R. // Nat. Commun. 2014. V. 5. № 1. P. 4381.
- Hajna Z., Sághy É., Payrits M., Aubdool A.A., Szőke É., Pozsgai G., Bátai I.Z., Nagy L., Filotás D., Helyes Z., Brain S.D., Pintér E. // J. Mol. Neurosci. 2016. V. 60. № 2. P. 157–170.
- Trevisani M., Patacchini R., Nicoletti P., Gatti R., Gazzieri D., Lissi N., Zagli G., Creminon C., Geppetti P., Harrison S. // Br. J. Pharmacol. 2005. V. 145. № 8. P. 1123–1131.
- Lu W., Li J., Gong L., Xu X., Han T., Ye Y., Che T., Luo Y., Li J., Zhan R., Yao W., Liu K., Cui S., Liu C. // Br. J. Pharmacol. 2014. V. 171. № 6. P. 1534–1550.
- Roa-Coria J.E., Pineda-Farias J.B., Barragán-Iglesias P., Quiñonez-Bastidas G.N., Zúñiga-Romero Á., Huerta-Cruz J.C., Reyes-García J.G., Flores-Murrieta F.J., Granados-Soto V., Rocha-González H.I. // BMC. Neurosci. 2019. V. 20. № 1. P. 1.
- Andersson D.A., Gentry C., Bevan S. // PLoS One. 2012. V. 7. № 10. P. e46917.
- Xu G.Y., Winston J.H., Shenoy M., Zhou S., Chen J.D., Pasricha P.J. // Mol. Pain. 2009. V. 5.
- Okubo K., Matsumura M., Kawaishi Y., Aoki Y., Matsunami M., Okawa Y., Sekiguchi F., Kawabata A. // Br. J. Pharmacol. 2012. V. 166. № 5. P. 1738–1743.
- Wang Q., Zhu H., Zou K., Yuan B., Zhou Y.L., Jiang X., Yan J., Xu G.Y. // Mol. Pain. 2015. V. 11.
- Nowaczyk A., Kowalska M., Nowaczyk J., Grześk G. // Int. J. Mol. Sci. 2021. V. 22. № 11. P. 6029.
- Fan W., Dong W., Leng S., Li D., Cheng S., Li C., Qu H., He H. // J. Mol. Histol. 2008. V. 39. № 4. P. 427–433.
- Choi Y.K., Kim Y.M. // Front. Cardiovasc. Med. 2021. V. 8.
- Arngrim N., Schytz H.W., Britze J., Vestergaard M.B., Sander M., Olsen K.S., Olesen J., Ashina M. // Cephalalgia. 2018. V. 38. № 4. P. 697–706.
- Hwang H., Lee S., Heo Y.W., Ha W.S., Kim K.M., Cha Y.S. // Front. Toxicol. 2025. V. 7.
- Bandara S.M.R., Samita S., Kiridana A.M., Herath H.M.M.T.B. // BMC Neurol. 2021. V. 21. № 1. P. 407.
- Li X., Clark D.J. // Pain. 2000. V. 86. № 1. P. 75–80.
- Li X., Clark J.D. // J. Pain. 2003. V. 4. № 2. P. 101–107.
- Li X., Lighthall G., Liang D., Clark J.D. // J. Neurosci. Res. 2004. V. 78. № 4. P. 533–541.
- Li X., Angst M.S., Clark J.D. // Mol. Brain. Res. 2001. V. 86. № 1–2. P. 56–62.
- Liang D., Li X., Lighthall G., Clark J.D. // Neurosci. 2003. V. 121. № 4. P. 999–1005.
- Li X., Clark J.D. // Eur. J. Pharmacol. 2002. V. 450. № 1. P. 43–48.
- Fan W., Huang F., Wu Z., Zhu X., Li D., He H. // J. Neurosci. Res. 2011. V. 89. № 6. P. 802–807.
- Shi X., Li X., Clark J.D. // Mol. Pain. 2005. V. 1.
- Nascimento C.G.O., Branco L.G.S. // Eur. J. Pharmacol. 2007. V. 556. № 1–3. P. 55–61.
- Nascimento C.G.O., Branco L.G.S. // Eur. J. Pharmacol. 2008. V. 581. № 1–2. P. 71–76.
- Carvalho P.G., Branco L.G.S., Panissi C.R.A.L. // Brain Res. 2011. V. 1385. P. 107–113.
- Hervera A., Leánez S., Negrete R., Motterlini R., Pol O. // PLoS One. 2012. V. 7. № 8.
- Chaves H.V., Do Val D.R., Ribeiro K.A., Lemos J.C., Souza R.B., Gomes F.I.F., Da Cunha R.M.S., De Paulo Teixeira Pinto V., Filho G.C., De Souza M.H.L.P., Bezerra M.M., De Castro Brito G.A. // Inflam. Res. 2018. V. 67. № 5. P. 407–422.
- Poss K.D., Tonegawa S. // Proceed. Nat. Acad. Sci. 1997. V. 94. № 20. P. 10925–10930.
- Chen K., Gunter K., Maines M.D. // J. Neurochem. 2000. V. 75. № 1. P. 304–313.
- Bello M.G., Berni L., Gai P., Mirabella C., Ndisang J.F., Masini E., Bani Sacchi P.F.M.T. // Inflam. Res. 1998. V. 47. № 0. P. 7–8.
- Takamiya R., Murakami M., Kajimura M., Goda N., Makino N., Takamiya Y., Yamaguchi T., Ishimura Y., Hozumi N., Suematsu M. // Amer. J. Physiol. Heart. Circ. Physiol. 2002. V. 283. № 3.
- Wilkinson W., Gadeberg H., Harrison A., Allen N., Riccardi D., Kemp P. // Br. J. Pharmacol. 2009. V. 158. № 3. P. 862–871.
- Wilkinson W.J., Kemp P.J. // J. Physiol. 2011. V. 589. № 13. P. 3055–3062.
- Al-Karagholi M.A.M., Gram C., Nielsen C.A.W., Ashina M. // CNS Drugs. 2020. V. 34. № 4. P. 325–335.
- Al-Karagholi M.A.M., Ghanizada H., Waldorff Nielsen C.A., Skandarioon C., Snellman J., Lopez-Lopez C., Hansen J.M., Ashina M. // Pain. 2021. V. 162. № 10. P. 2512–2520.
- Hou S., Xu R., Heinemann S.H., Hoshi T. // Proceed. Nat. Acad. Sci. 2008. V. 105. № 10. P. 4039–4043.
- Dong D.L., Zhang Y., Lin D.H., Chen J., Patschan S., Goligorsky M.S., Nasjletti A., Yang B.F., Wang W.H. // Hypertens. 2007. V. 50. № 4. P. 643–651.
Supplementary files


