ВЛИЯНИЕ МЕТАБОЛИТА МИКРОБИОТЫ – МАСЛЯНОЙ КИСЛОТЫ НА ПОВЕДЕНЧЕСКИЕ РЕАКЦИИ, НЕЙРОВОСПАЛЕНИЕ И УРОВЕНЬ ОКИСЛИТЕЛЬНОГО СТРЕССА ПРИ ДИСБИОЗЕ У МЫШЕЙ
- Авторы: Салихзянова А.Ф.1, Муллакаева А.И.1, Шайдуллов И.Ф.1, Ситдикова Г.Ф.1, Яковлева О.В.1
-
Учреждения:
- Казанский федеральный университет
- Выпуск: Том 42, № 3 (2025): ТОМ 42, №3 (2025) Разнообразие нейрорегуляторных процессов (к 100-летию со дня рождения И.П. Ашмарина) (спецвыпуск, часть 1)
- Страницы: 491–502
- Раздел: Экспериментальные работы
- URL: https://ogarev-online.ru/1027-8133/article/view/382045
- DOI: https://doi.org/10.7868/S3034556125030161
- ID: 382045
Цитировать
Аннотация
Об авторах
А. Ф. Салихзянова
Казанский федеральный университетКазань, Россия
А. И. Муллакаева
Казанский федеральный университетКазань, Россия
И. Ф. Шайдуллов
Казанский федеральный университетКазань, Россия
Г. Ф. Ситдикова
Казанский федеральный университетКазань, Россия
О. В. Яковлева
Казанский федеральный университет
Email: olga.jakovleva@kpfu.ru
Казань, Россия
Список литературы
- Nay K., Jollet M., Goustard B., Baati N., Vernus B., Pontones M., Lefeuvre-Orfila L., Bendavid C., Rué O., Mariadassou M., Bonnieu A., Ollendorff V., Lepage P., Derbré F., Koechlin-Ramonatxo C. // Am. J. Physiol. Endocrinol. Metab. 2019. V. 317(1). P. E158–E171.
- Li G., Jin B., Fan Z. // Oxid. Med. Cell. Longev. 2022. V. 2022. P. 151191.
- Sekirov I., Russell S.L., Antunes L.C., Finlay B.B. // Physiol. Reviews. 2010. V. 90(3). P. 859–904.
- Mou Y., Du Y., Zhou L., Yue J., Hu X., Liu Y., Chen S., Lin X., Zhang G., Xiao H., Dong B. // Front. Immunol. 2022. V. 13. P. 796288.
- Arslanova A., Tarasova A., Alexandrova A., Novoselova V., Shaidullov I., Khusnutdinova D., Grigoryeva T., Yarullina D., Yakovleva O., Sitdikova G. // Life. 2021 V. 11. P. 764.
- Inan M.S., Rasoulpour R.J., Yin L., Hubbard A.K., Rosenberg D.W., Giardina C. // Gastroenterology. 2000. V. 118(4) P. 724–734.
- Padmaja S., Green-Johnson J. // J. Immunol. 2015. V. 194(1). P. 196.11.
- Постникова Л.Б., Соодаева С.К., Климанов И.А., Кубышева Н.И., Афиногенов К.И., Глухова М.В., Никитина Л.Ю. // Пульмонология. 2017. Т. 27. № 5. С. 664–671.
- Sun N., Hu H., Wang F., Li L., Zhu W., Shen Y., Xiu J., Xu Q. // Brain Behav. Immun. 2021. V. 92. P. 102–114.
- Kalghatgi S., Spina C.S., Costello J.C., Liesa M., Morones-Ramirez J.R., Slomovic S., Molina A., Shirihai O.S., Collins J.J. // Sci. Transl. Med. 2013. V. 5(192). P. 192ra85.
- Espey M.G. // Free Radic. Biol. Med. 2013. V. 55. P. 130–140.
- Itoh K., Freter R. // Infect. Immun. 1989. V. 57(2). P. 559–565.
- van Deuren T., Blaak E.E., Canfora E.E. // Obes. Rev. 2022. V. 23(10). P. 13498.
- Donohoe D.R., Collins L.B., Wali A., Bigler R., Sun W., Bultman S.J. // Mol. Cell. 2012. V. 48(4). P. 612–626.
- Rivera-Chávez F., Zhang L.F., Faber F., Lopez C.A., Byndloss M.X., Olsan E.E., Xu G., Velazquez E.M., Lebrilla C.B., Winter S.E., Bäumler A. J. // Cell. Host. Microbe. 2016. V.19. P. 443–454.
- Vanhoutvin S.A., Troost F.J., Hamer H.M., Lindsey P.J., Koek G.H., Jonkers D.M., Kodde A., Venema K., Brummer R.J. // PLoS ONE. 2009. V. 4(8). P. e6759.
- Shaidullov I.F., Sorokina D.M., Sitdikov F.G., Hermann A., Abdulkhakov S.R., Sitdikova G.F. // BMC Gastroenterol. 2021. V. 21(1). P. 37.
- Mitsui R., Ono S., Karaki S., Kuwahara A. // Neurogastroenterol. Motil. 2005. V. 17(4). P. 585–594.
- Soret R., Chevalier J., De Coppet P., Poupeau G., Derkinderen P., Segain J.P., Neunlist M. // Gastroenterology. 2010. V. 138(5). P. 1772–1782.
- Fukumoto S., Tatewaki M., Yamada T., Fujimiya M., Mantyh C., Voss M., Eubanks S., Harris M., Pappas T.N., Takahashi T. // Am. J. Physiol. Regul. Integr. Comp. Physiol. 2003. V. 284(5). P. R1269–R1276.
- Jama H.A., Rhys‐Jones D., Nakai M., Yao C.K., Climie R.E., Sata Y., Anderson D., Creek D.J., Head G.A., Kaye D.M., Mackay C.R., Muir J., Francine Z., Marques F.Z. // Nature Cardiovascular Research. 2023. V. 2. P. 35–43.
- Seefeldt J.M., Homilius C., Hansen J., Lassen T.R., Jespersen N.R., Jensen R.V., Boedtkjer E., Bøtker H.E., Nielsen R. // J. Am. Heart Assoc. 2024. V. 13(9) P. e033744.
- Paiva I., Pinho R., Pavlou M.A., Hennion M., Wales P., Schütz A.L., Rajput A., Szego E.M., Kerimoglu C., Gerhardt E., Rego A.C., Fischer A., Bonn S., Outeiro T.F. // Hum. Mol. Genet. 2017. V. 26(12). P. 2231–2246.
- Zhou Z., Xu N., Matei N., McBride D.W., Ding Y., Liang H., Tang J., Zhang J. H. // J. Cereb. Blood Flow Metab. 2021. V. 41(2). P. 267–281.
- Luo A., Li S., Wang X., Xie Z., Li S., Hua D. // Front. Aging Neurosci. 2021. V. 13. P. 748637.
- Leclercq S., Mian F.M., Stanisz A.M., Bindels L.B., Cambier E., Ben-Amram H., Koren O., Forsythe P., Bienenstock J. // Nat. Commun. 2017. V. 8. P.15062.
- Fock E., Parnova R. // Cells. 2023. V. 12(4). P. 657.
- Desbonnet L., Clarke G., Traplin A., O’Sullivan O., Crispie F., Moloney R.D., Cotter P.D., Dinan T.G., Cryan J.F. // Brain Behav. Immun. 2015. V. 48. P. 165–173.
- De Paula Vieira A., de Passillé A.M., Weary D.M. // J. Dairy Sci. 2012. V. 95. P. 5149–5155.
- Капица И.Г., Иванова Е.А., Воронина Т.А. // Вестник Московского университета. Серия 16. Биология. 2020. Т. 75. № 2. С. 107–114.
- Bourin M., Hascoët M. // Eur. J. Pharmacol. 2003. V. 463. P. 55–65.
- Lueptow L.M. // J. Vis. Exp. 2017. V. 126. P. 55718.
- Wenk G.L. // Curr. Protoc. Neurosci. 2001. V. 4(1). P. 8.5B.1–8.5A.7.
- Ohkawa H., Ohishi N., Yagi K. // Anal. Biochem. 1979. V. 95. P. 351–358.
- Razygraev V., Yushina A.D., Titovich I.A. // Bull. Exp. Biol. Med. 2018. V. 165. P. 292–295.
- Яковлев А.В., Дмитриева С.А., Краснова А.Н., Яковлева О.В., Ситдикова Г.Ф. // Нейрохимия. 2022. T. 39. № 3. C. 243‒250.
- Yusuf M., Kwong, Huat B.T., Hsu A., Whiteman M., Bhatia M., Moore P.K. // Biochem. Biophys. Res. Commun. 2005. V. 333. P. 1146–1152.
- Yakovleva O., Bogatova K., Mukhtarova R., Yakovlev A., Shakhmatova V., Gerasimova E., Ziyatdinova G., Hermann A., Sitdikova G. // Biomolecules. 2020. V. 10(7). P. 995.
- Goldim M.P., de S. Della Giustina A., Petronilho F. // Curr. Protoc. Immun. 2019. V. 126. P. e83.
- Yakovleva O.V., Mullakaeva A.I., Salikhzyanova A.F., Sorokina D.M., Sitdikova G.F. // J. Evol. Biochem. Phys. 2023. V. 59 P. 930–940.
- Li N., Han X., Ruan M., Huang F., Yang L., Xu T., Wang H., Wu H., Shi S., Wang Y., Wu X., Wang, S. // Gut Microbes. 2024. V. 16(1). 2402547.
- Wang P., Tu K., Cao P., Yang Y., Zhang H., Qiu X.T., Zhang M.M., Wu X.J., Yang H., Chen T. // Mol. Brain. 2021. V. 14. P. 1–10.
- Stojanov S., Berlec A., Štrukelj B. // Microorganisms. 2020. V. 8. P. 1–16.
- O’Mahony S.M., Felice V.D., Nally K., Savignac H.M., Claesson M.J., Scully P., Woznicki J., Hyland N.P., Shanahan F., Quigley E.M., Marchesi J.R., O’Toole P.W., Dinan T.G., Cryan J.F. // Neuroscience. 2014. V. 277. P. 885–901.
- Guida F., Turco F., Iannotta M., De Gregorio D., Palumbo I., Sarnelli G., Furiano A., Napolitano F., Boccella S., Luongo L., Mazzitelli M., Usiello A., De Filippis F., Iannotti F.A., Piscitelli F., Ercolini D., de Novellis V., Di Marzo V., Cuomo R., Maione S. // Brain. Behav. Immun. 2018. V. 67. P. 230–245.
- Yarullina D., Novoselova V., Alexandrova A., Arslanova A., Yakovleva O., Shaidullov I., Nikolaev Y., El-Registan G., Kudrin V., Sitdikova G. // Microbiol. Res. 2024. V. 15(3). P. 1471‒1485.
- Gareau M.G., Wine E., Rodrigues D.M., Cho J.H., Whary M.T., Philpott D.J., Macqueen G., Sherman P.M. // Gut. 2011. V. 60. P. 307–317.
- Fröhlich E.E., Farzi A., Mayerhofer R., Reichmann F., Jačan A., Wagner B., Zinser E., Bordag N., Magnes C., Fröhlich E., Kashofer K., Gorkiewicz G., Holzer P. // Brain Behav. Immun. 2016. V. 56. P. 140–155.
- Chen Y., Xu J., Chen Y. // Nutrients. 2021. V. 13. P. 2099.
- Yano J.M., Yu K., Donaldson G.P., Shastri G.G., Ann P., Ma L., Nagler C.R., Ismagilov R.F., Mazmanian S.K., Hsiao E.Y. // Cell. 2015. V. 161. P. 264–276.
- Su M.S., Schlicht S., Gänzle M.G. // Microb. Cell Fact. 2011. V. 10.
- Flint H.J., Scott K.P., Louis P., Duncan S.H. // Nature reviews Gastroenterology & hepatology. 2012. V. 9(10). P. 577–589.
- Stefanko D.P., Barrett R.M., Ly A.R., Reolon G.K., Wood M.A // Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 2009. V. 106 (23). P. 9447–9452.
- Steckert A.V., Comim C.M., Igna D.M., Dominguini D., Mendonça B.P., Ornell F., Colpo G.D., Gubert C., Kapczinski F., Barichello T., Quevedo J., Dal-Pizzol F. // Neurosci. Lett. 2015. V. 595. P. 134–138.
- Palepu M.S.K., Gajula S.N.R., Malleshwari K., Sonti R., Dandekar M.P. // ACS Chem. Neurosci. 2024. V. 15(5). P. 1010–1025.
- Kuruvilla K.P., Nandhu M.S., Paul J., Paulose C.S. // J. Neurol. Sci. 2013. V. 331(1-2). P. 31–37.
- Wei W., Zhibin X., Wenyi A., Yuanyang D., Bingkun Z. // PLoS One. 2018. V. 13(5). P. e0197762.
- Aguilar E.C., dos Santos L.C., Leonel A.J., de Oliveira J.S., Santos E.A., Navia-Pelaez J.M., da Silva J.F., Mendes B.P., Capettini L.S.A., Teixeira L.G., Le mos V.S., Alvarez-Leite J.I. // The Journal of Nutritional Biochemistry. 2016. V. 34. P. 99‒105.
- Rosignoli P., Fabiani R., De Bartolomeo A., Spinozzi F., Agea E., Pelli M.A., Morozzi G. // Carcinogenesis. 2001. V. 22. P. 1675–1680.
- Sauer J., Richter K.K., Pool-Zobel B.L. // J. Nutr. Biochem. 2007. V. 18. P. 736–745.
- Kramer P. // Front. Aging Neurosci. 2021. V. 13. P. 776936.
- Blachier F., Mariotti F., Huneau J.F., Tomé D. // Amino Acids. 2007. V. 33(4). P. 547–562.
- King A.L., Polhemus D.J., Bhushan S., Otsuka H., Kondo K., Nicholson C.K., Bradley J.M., Islam K.N., Calvert J.W., Tao Y.X., Dugas T.R., Kelley E.E., Elrod J.W., Huang P.L., Wang R., Lefer D.J. // Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 2014. V. 111(8). P. 3182–3187.
- Yakovleva O.V., Ziganshina A.R., Dmitrieva S.A., Arslanova A.N., Yakovlev A.V., Minibayeva F.V., Khaertdinov N.N., Ziyatdinova G.K., Giniatullin R.A., Sitdikova G.F. // Oxid. Med. Cell Longev. 2018. V. 2008. P. 2746873.
- Eto K., Asada T., Arima K., Makifuchi T., Kimura H. // Biochem. Biophys. Res. Commun. 2002. V. 293(5). P. 1485–1488.
- Hu L.F., Lu M., Tiong C.X., Dawe G.S., Hu G., Bian J.S. // Aging Cell. 2010. V. 9(2). P. 135–146.
- LeBlanc J.G., Milani C., de Giori G.S., Sesma F., van Sinderen D., Ventura M. // Curr. Opin. Biotechnol. 2013. V. 24(2). P. 160–168.
- Agnew-Blais J.C., Wassertheil-Smoller S., Kang J.H., Hogan P.E., Coker L.H., Snetselaar L.G., Smoller J.W. // J. Acad. Nutr. Diet. 2015. V. 115(2). P. 231–241.
- Lee C., Kim B.G., Kim J.H., Chun J., Im J.P., Kim J.S. // Int. Immunopharmacol. 2017. V. 51. P. 47–56.
- Lopresti A.L., Maker G.L., Hood S.D., Drummond P.D. // Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry. 2014. V. 48. P. 102–111.
- Li N., Han X., Ruan M., Huang F., Yang L., Xu T., Wang H., Wu H., Shi S., Wang Y., Wu X., Wang S. // Gut Microbes. 2024. V. 16(1). P. 2402547.
- Braniste V., Al-Asmakh M., Kowal C., Anuar F., Abbaspour A., Tóth M., Korecka A., Bakocevic N., Ng L.G., Kundu P., Gulyás B., Halldin C., Hultenby K., Nilsson H., Hebert H., Volpe B.T., Diamond B., Pettersson S. // Sci. Transl. Med. 2014. V. 6(263). P. 263ra158.
- Hoyles L., Pontifex M.G., Rodriguez-Ramiro I., Anis-Alavi M.A., Jelane K.S., Snelling T., Solito E., Fonseca S., Carvalho A.L., Carding S.R., Müller M., Glen R.C., Vauzour D., McArthur S. // Microbiome. 2021. V. 9(1). P. 235.
- Ramalingam A., Wang X., Gabello M., Valenzano M.C., Soler A.P., Ko A., Morin P.J., Mullin J.M. // Am. J. Physiol. Cell. Physiol. 2010. V. 299(5). P. C1028–C1035.
Дополнительные файлы


