БЕЛКИ – КАНДИДАТЫ НА РОЛЬ БИОМАРКЕРОВ НЕЙРОДЕГЕНЕРАТИВНЫХ ПРОЦЕССОВ

Обложка

Цитировать

Полный текст

Открытый доступ Открытый доступ
Доступ закрыт Доступ предоставлен
Доступ закрыт Только для подписчиков

Аннотация

На сегодняшний день не существует белков-маркеров, анализ уровня которых в крови позволил бы надежно зарегистрировать ранние этапы нейродегенерации, и поиск одиночного такого маркера, вероятно, обречен на неудачу. Цель обзора — выявление присутствующих в крови белков- кандидатов на роль маркеров ранних (доклинических) стадий нейродегенерации с учетом возможности разработки диагностической панели. По доступным базам проведен поиск научных публикаций, в которых о наличии нейродегенеративных процессов судили по результатам нейрокогнитивных тестов, снижению когнитивного функционирования, в некоторых случаях с подключением обследований нейровизуализацией. Составлен перечень белков – кандидатов на включение в панель биомаркеров ранних стадий нейродегенерации, причем белки присутствуют в сыворотке/плазме и/или форменных элементах крови, обнаруживаются иммунозондами, концентрации их изменяются на ранних (включая преклинические) стадиях нейродегенеративных заболеваний, и есть возможности получить такие белки в рекомбинантных системах и разработать анализ с использованием иммунозондов для проведения скрининговых исследований.

Об авторах

И. С Бокша

Федеральное государственное бюджетное научное учреждение “Научный центр психического здоровья”; Федеральное государственное бюджетное учреждение “Центр стратегического планирования и управления медико-биологическими рисками здоровью” Федерального медико-биологического агентства

Москва,Россия; Москва, Россия

Т. А Прохорова

Федеральное государственное бюджетное научное учреждение “Научный центр психического здоровья”

Москва, Россия

О. К Савушкина

Федеральное государственное бюджетное научное учреждение “Научный центр психического здоровья”

Email: osavushkina1@yandex.ru
Москва, Россия

Е. Б Терешкина

Федеральное государственное бюджетное научное учреждение “Научный центр психического здоровья”

Москва, Россия

Е. А Воробьева

Федеральное государственное бюджетное научное учреждение “Научный центр психического здоровья”

Москва, Россия

Г. Ш Бурбаева

Федеральное государственное бюджетное научное учреждение “Научный центр психического здоровья”

Москва, Россия

Список литературы

  1. Krawczuk D., Kulczyńska-Przybik A., Mroczko B. // Int J Mol Sci. 2024. V. 25. № 15. P. 8132.
  2. Marzola P., Melzer T., Pavesi E., Gil-Mohapel J., Brocardo P.S. // Brain Sci. 2023. V. 13. № 12. P. 1610.
  3. Stefanowski B., Kucharski M., Szeliga A., Snopek M., Kostrzak A., Smolarczyk R., Maciejewska-Jeske M., Duszewska A., Niwczyk O., Drozd S., Englert-Golon M., Smolarczyk K., Meczekalski B. // Maturitas. 2023. V. 168. P. 53‒61.
  4. Угрюмов М.В. // Журнал неврологии и психиатрии им. С.С. Корсакова. 2015. Т. 115. № 11. С. 414.
  5. Mukaetova-Ladinska E.B., Abdell-All Z., Andrade J., da Silva J.A., Boksha I., Burbaeva G., Kalaria R.N., T O Brien J. // Curr Alzheimer Res. 2018. V. 15. № 9. P. 800‒808.
  6. Kempuraj D., Dourvetakis K.D., Cohen J., Valladares D.S., Joshi R.S., Kothuru S.P., Anderson T., Chinnappan B., Cheema A.K., Klimas N.G., Theoharides T.C. // Front. Cell. Neurosci. 2024. V. 18. P. 1491952.
  7. Dubois B., Villain N., Frisoni G.B., Rabinovici G.D., Sabbagh M., Cappa S., Bejanin A., Bombois S., Epelbaum S., Teichmann M., Habert M.O., Nordberg A., Blennow K., Galasko D., Stern Y., Rowe C.C., Salloway S., Schneider L.S., Cummings J.L., Feldman H.H. // Lancet Neurol. 2021. V. 20. № 6. P. 484‒496.
  8. Попова Н.К., Ильчибаева Т.В., Науменко В.С. // Биохимия. 2017. Т. 82. № 3. C. 449–459.
  9. Schindowski K., Belarbi K., Buee L. // Genes Brain Behav. 2008. V. 1. P. 43–56.
  10. Gao L., Zhang Y., Sterling K., Song W. // Transl Neurodegener. 2022. V. 11. № 1. P. 4.
  11. Voutilainen M.H., Arumäe U., Airavaara M., Saarma M. // FEBS Lett. 2015. V. 589. № 24 Pt A. P. 3739-48.
  12. Бокша И.С., Прохорова Т.А., Терешкина Е.Б., Савушкина О.К., Бурбаева Г.Ш. // Биохимия. 2021. Т. 86. № 5. C. 643–666.
  13. Mahato A.K., Sidorova Y.A. // Cell Tissue Res. 2020. V. 382. № 1. P. 147‒160.
  14. Duarte Azevedo M., Sander S., Tenenbaum L. // J Clin Med. 2020. V. 9. № 2. P. 456.
  15. Ibáñez C.F., Andressoo J.O. // Neurobiol Dis. 2017. V. 97. № Pt B. P. 80‒89.
  16. Takahashi M. // RET proto-oncogene. In book: Molecular Diagnostics of Cancer Edited by Pier Paolo Piccaluga. 2023.
  17. Schmutzler B.S., Roy S., Pittman S.K., Meadows R.M., Hingtgen C.M. // Mol Pain. 2011. V. 7. P. 22.
  18. Azman K.F., Zakaria R. // Int J Mol Sci. 2022. V. 23. № 12. P. 6827.
  19. Gava-Junior G., Ferreira S.A., Roque C., Mendes-Oliveira J., Serrenho I., Pinto N., Patto M.V., Baltazar G. // J Neurochem. 2023. V. 164. № 6. P. 813‒828.
  20. Budni J., Bellettini-Santos T., Mina F., Garcez M.L., Zugno A.I. // Aging Dis. 2015. V. 6. P. 331–341.
  21. Krashia P., Nobili A., D’Amelio M. // Front Mol Neurosci. 2019. V. 12. P. 123.
  22. Tome D., Fonseca C.P., Campos F.L., Baltazar G. // Curr Pharm Des. 2017. V. 23. № 5. P. 809‒838.
  23. Liu Y., Tong S., Ding L., Liu N., Gao D. // Int J Geriatr Psychiatry. 2020. V. 35. № 2. P. 153‒162.
  24. Shi M.Y., Ma C.C., Chen F.F., Zhou X.Y., Li X., Tang C.X., Zhang L., Gao D.S. // Neural Regen Res. 2021. V. 16. № 5. P. 885‒892.
  25. Tang C., Sun R., Xue K., Wang M., Liang S., Kambey P.A., Shi M., Wu C., Chen G., Gao D. // CNS Neurosci Ther. 2024. V. 30. № 3. e14461.
  26. Sharif M., Noroozian M., Hashemian F. // Neurol Sci. 2021. V. 42. № 7. P. 2865‒2872.
  27. Stanga S., Brambilla L., Tasiaux B., Dang A.H., Ivanoiu A., Octave J.N., Rossi D., van Pesch V., Kienlen-Campard P. // Front Neurol. 2018. V. 30. № 9. P. 384.
  28. Ng T.K.S., Ho C.S.H., Tam W.W.S., Kua E.H., Ho R.C. // Int J Mol Sci. 2019. V. 20. № 2. P. 257.
  29. Forlenza O.V., Miranda A.S., Guimar I., Talib L.L., Diniz B.S., Gattaz W.F., Teixeira A.L. // J Alzheimers Dis. 2015. V. 46. P. 423–429.
  30. Weinstein G., Beiser A.S., Choi S.H., Preis S.R., Chen T.C., Vorgas D., Au R., Pikula A., Wolf, P.A., DeStefano A.L., Vasan R.S., Seshadri S. // JAMA neurology. 2014. V. 71. № 1. P. 55–61.
  31. Laske C., Stransky E., Leyhe T., Eschweiler G., Wittorf A., Richartz E., Bartels M., Buchkremer G., Schott K. // J. Neural Transm. 2006. V. 113. P. 1217–1224.
  32. Miranda M., Morici J.F., Zanoni M.B., Bekinschtein P. // Front Cell Neurosci. 2019. V. 13. P. 363.
  33. Ricci V., Pomponi M., Martinotti G., Bentivoglio A., Loria G., Bernardini S., Caltagirone C., Bria P., Angelucci F. // J Clin Psychopharmacol. 2010. V. 30. № 6. P. 751–753.
  34. Rahmani F., Saghazadeh A., Rahmani M., Teixeira A.L., Rezaei N., Aghamollaii V., Ardebili H.E. // Brain Res. 2019. V. 1704. P. 127–136.
  35. Paterno A., Polsinelli G., Federico B. // Front. Physiol. 2024. V. 15. P. 1352305.
  36. Jiang L., Zhang H., Wang C., Ming F., Shi X., Yang M. // Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry. 2019. V. 88. P. 168‒174.
  37. Scalzo P., Kümmer A., Bretas T.L., Cardoso F., Teixeira A.L. // J Neurol. 2010. V. 257. № 4. P. 540–545.
  38. Ventriglia M., Zanardini R., Bonomini C., Zanetti O., Volpe D., Pasqualetti P., Gennarelli M., Bocchio-Chiavetto L. // Biomed Res Int. 2013. V. 2013. P. 901082.
  39. Riolo G., Ricci C., De Angelis N., Marzocchi C., Guerrera G., Borsellino G., Giannini F., Battistini S. // Brain Sci. 2022. V. 12. № 5. P. 617.
  40. Fioranelli M., Garo M.L., Roccia M.G., Prizbelek B., Sconci F.R. // Life (Basel). 2023. V. 13. № 12. P. 2252.
  41. Balietti M., Giuli C., Conti F. // Mol Neurobiol. 2018. V. 55. № 8. P. 6661‒6672.
  42. Ерёмин Д.В., Ильчибаева Т.В., Цыбко А.С. // Биохимия. 2021. Т. 86. № 7. С. 1027‒1042.
  43. Sivakumar B., Krishnan A. // Cells. 2023. V. 12. № 7. P. 1032.
  44. Galli E., Planken A., Kadastik-Eerme L., Saarma M., Taba P., Lindholm P. // Front Neurosci. 2019. V. 13. P. 929.
  45. Nuñez A., Zegarra-Valdivia J., Fernandez de Sevilla D., Pignatelli J., Torres Aleman I. // Mol Psychiatry. 2023. V. 28. № 8. P. 3220–3230.
  46. Бокша И.С., Прохорова Т.А., Савушкина О.К., Терешкина Е.Б. // Биохимия. 2017. Т. 82. № 9. С. 1278‒1295.
  47. Khan M.Z., Zugaza J.L., Aleman I.T. // J Biol Chem. 2025. V. 301. № 1. P. 108047.
  48. Muller A.P., Fernandez A.M., Haas C., Zimmer E., Portela L.V., Torres-Aleman I. // Mol Cell Neurosci. 2012. V. 49. P. 9–12.
  49. Frater J., Lie D., Bartlett P., McGrath J.J. // Ageing Res Rev. 2018. V. 42. P. 14‒27.
  50. Stein A.M., Silva T.M.V., Coelho F.G.M., Arantes F.J., Costa J.L.R., Teodoro E., Santos-Galduróz R.F. // Dement Neuropsychol. 2018. V. 12. № 2. P. 114‒122.
  51. Cao Z., Min J., Tan Q., Si K., Yang H., Xu C. // Alzheimers Res Ther. 2023. V. 15. № 1. P. 140.
  52. Shi X., Zheng J., Ma J., Li D., Gu Q., Chen S., Wang Z., Sun W., Li M. // Neurol Sci. 2023. V. 44. № 3. P. 881‒887.
  53. Ostrowski P.P., Barszczyk A., Forstenpointner J., Zheng W., Feng Z.P. // PLoS One. 2016. V. 11. № 5. e0155733.
  54. Yeung C.H.C., Au Yeung S.L., Kwok M.K., Zhao J.V., Schooling C.M. // Eur J Epidemiol. 2023. V. 38. № 7. P. 745‒755.
  55. Numakawa T., Kajihara R. // Life (Basel). 2023. V. 13. № 3. P. 647.
  56. Westwood A.J., Beiser A., Decarli C., Harris T.B., Chen T.C., He X.M., Roubenoff R., Pikula A., Au R., Braverman L.E., Wolf P.A., Vasan R.S., Seshadri S. // Neurology. 2014. V. 82. № 18. P. 1613‒1619.
  57. Zegarra-Valdivia J.A., Pignatelli J., Nuñez A., Torres Aleman I. // Int J Mol Sci. 2023. V. 24. № 22. P. 16440.
  58. Horvat S., Kos J., Pišlar A. // Cell Biosci. 2024. V. 14. P. 61.
  59. Liu F., Li H., Hong X., Liu Y., Yu Z. // Front Hum Neurosci. 2024. V. 18. P. 1392519.
  60. Hafner A., Obermajer N., Kos J. // Biochem. J. 2012. V. 443. P. 439–450.
  61. Polyakova M., Mueller K., Arelin K., Lampe L., Rodriguez F.S., Luck T., Kratzsch J., Hoffmann K.T., Riedel-Heller S., Villringer A., Schoenknecht P., Schroeter M.L. // Front. Cell Neurosci. 2022. V. 16. P. 788150.
  62. Tian R., Jiang Y., Zhang Y., Yan X., Zhou Y., Chen D. // Aging Clin Exp Res. 2022. V. 34. № 5. P. 997–1005.
  63. Chaves M.L., Camozzato A.L., Ferreira E.D., Piazenski I., Kochhann R., Dall’Igna O., Mazzini G.S., Souza D.O., Portela L.V. // J Neuroinflammation. 2010. V. 7. P. 6.
  64. Hoffmann J., Janowitz D., Van der Auwera S., Wittfeld K., Nauck M., Friedrich N., Habes M., Davatzikos C., Terock J., Bahls M., Goltz A., Kuhla A., Völzke H., Jörgen Grabe H. // Transl Psychiatry. 2017. V. 7. № 12. P. 1272.
  65. Barbu M., Jónsson K., Zetterberg H., Blennow K., Kolsrud O., Ricksten S.E., Dellgren G., Björk K., Jeppsson A. // Acta Anaesthesiol Scand. 2022. V. 66. № 4. P. 447‒453.
  66. Abdi Isse Y., Frikke-Schmidt R., Wiberg S., Grand J., Obling L.E.R., Meyer A.S.P., Kjaergaard J., Hassager C., Meyer M.A.S. // Eur Heart J Open. 2023. V. 3. № 4. P. oead078.
  67. Wang X., Chen X., Wu F., Liu Y., Yang Y., Chen W., Pan Z., Hu W., Zheng F., He H. // PLoS One. 2023. V. 18. № 4. P. e0284728.
  68. Жукова И.А., Алифирова В.М., Жукова Н.Г. // Бюллетень сибирской медицины. 2011. Т. 10. № 2. С. 15‒21.
  69. Камилов Х.М., Касимова М.С., Хамраева Г.Х. // Офтальмология. 2015. Т. 12. № 2. С. 25–30.
  70. Motoyoshi N., Tsutsui M., Soman K., Shirasaka T., Narita T., Kunioka S., Naya K., Yamazaki D., Narita M., Kamiya H. // J Artif Organs. 2024. V. 27. № 2. P. 100‒107.
  71. Babkina A.S., Lyubomudrov M.A., Golubev M.A., Pisarev M.V., Golubev A.M. // Int J Mol Sci. 2024. V. 25. № 9. P. 5040.
  72. Huang S., Zheng C., Xie G., Song Z., Wang P., Bai Y, Chen D., Zhang Y., Lv P., Liang W., She S., Li Q., Liu Z., Wang Y, Xing G.G., Wang Y. // Mol Psychiatry. 2021. V. 26. № 6. P. 2363‒2379.
  73. Sarver D.C., Lei X., Wong G.W. // ACS Chem Neurosci. 2021. V. 12. № 6. P. 945‒958.
  74. Park S., Shahapal A., Yoo S., Kwak H., Lee M., Lee S.M., Hwang J.I., Seong J.Y. // Exp Neurobiol. 2024. V. 33. № 4. P. 193‒201.
  75. Han K.M., Tae W.S., Kim A., Kang Y., Kang W., Kang J., Kim Y.K., Kim B., Seong J.Y., Ham B.J. // Brain Behav Immun. 2020. V. 87. P. 852‒859.
  76. Li J., Li S., Song Y., Zhou W., Zhu X., Xu S., Ma Y., Zhu C. // Disease Markers. 2020. V. 2020. P. 8895900.
  77. Li X.N., Hao D.P., Qu M.J., Zhang M., Ma A.B., Pan X.D., Ma A.J. // Front Neurosci. 2021. V. 15. P. 795539.
  78. Hao Z., Yang S., Yin R., Wei J., Wang Y., Pan X., Ma A. // PeerJ. 2022. V. 10. P. 13101.
  79. Pennington K.L., Chan T.Y., Torres M.P., Andersen J.L. // Oncogene. 2018. V. 37. № 42. P. 5587–5604.
  80. Shimada T., Fournier A.E., Yamagata K. // Biomed Res Int. 2013. V. 2013. P. 564534.
  81. Giusto E., Yacoubian T.A., Greggio E., Civiero L. // NPJ Parkinsons Dis. 2021. V. 7. № 1. P. 85.
  82. Gu Q., Cuevas E., Raymick J., Kanungo J., Sarkar S. // Mol Neurobiol. 2020. V. 57. № 1. P. 32‒40.
  83. Sogorb-Esteve A., Nilsson J., Swift I.J., Heller C., Bocchetta M., Russell L.L., Peakman G., Convery R.S., van Swieten J.C., Seelaar H., Borroni B., Galimberti D., Sanchez-Valle R., Laforce R. Jr., Moreno F., Synofzik M., Graff C., Masellis M., Tartaglia M.C., Rowe J.B., Vandenberghe R., Finger E., Tagliavini F., Santana I., Butler C.R., Ducharme S., Gerhard A., Danek A., Levin J., Otto M., Sorbi S., Le Ber I., Pasquier F., Gobom J., Brinkmalm A., Blennow K., Zetterberg H., Rohrer J.D.; GENetic FTD Initiative. // Alzheimers Res Ther. 2022. V. 14. № 1. P. 118.
  84. Liao L., Cheng D., Wang J., Duong D.M., Losik T.G., Gearing M., Rees H.D., Lah J.J., Levey A.I., Peng J. // J. Biol. Chem. 2004. V. 279. № 35. P. 37061–37068.
  85. Kawamoto Y., Akiguchi I., Nakamura S., Honjyo Y., Shibasaki H., Budka H. // J Neuropathol Exp Neurol. 2002. V. 61. № 3. P. 245-53.
  86. Qiang Q., Skudder-Hill L., Toyota T., Huang Z., Wei W., Adachi H. // Brain Commun. 2023. V. 5. № 6. P. fcad312.
  87. Nilsson J., Constantinescu J., Nellgård B., Jakobsson P., Brum W.S., Gobom J., Forsgren L., Dalla K., Constantinescu R., Zetterberg H., Hansson O., Blennow K., Bäckström D., Brinkmalm A. // Mov Disord. 2023. V. 38. № 2. P. 267‒277.
  88. Nilsson J., Pichet Binette A., Palmqvist S., Brum W.S., Janelidze S., Ashton N.J., Spotorno N., Stomrud E., Gobom J., Zetterberg H., Brinkmalm A., Blennow K., Hansson O. // Brain. 2024. V. 147. № 7. P. 2414‒2427.
  89. Giusto E., Maistrello L., Iannotta L., Giusti V., Iovino L., Bandopadhyay R., Antonini A., Bubacco L., Barresi R., Plotegher N., Greggio E., Civiero L. // J Parkinsons Dis. 2024. V. 14. № 3. P. 495‒506.
  90. Sorci G., Bianchi R., Riuzzi F., Tubaro C., Arcuri C., Giambanco I., Donato R. // Cardiovasc Psychiatry Neurol. 2010. V. 2010. P. 656481.
  91. Figueira A.J., Saavedra J., Cardoso I., Gomes C.M. // Front Neurosci. 2023. V. 17. P. 1162741.
  92. Cristóvão J.S., Gomes C.M. // Front Neurosci. 2019. V. 13. P. 463.
  93. Hajduková L., Sobek O., Prchalová D., Bílková Z., Koudelková M., Lukášková I., Matuchová I. // Biomed Res Int. 2015. V. 2015. P. 379071.
  94. Michetti F., Clementi M.E., Di Liddo R., Valeriani F., Ria F., Rende M., Di Sante G., Romano Spica V. // Int. J. Mol. Sci. 2023. V. 24. № 11. P. 9605.
  95. Michetti F., Di Sante G., Clementi M.E., Sampaolese B., Casalbore P., Volonté C., Romano Spica V., Parnigotto P.P., Di Liddo R., Amadio S., Ria F. // Neurosci Biobehav Rev. 2021. V. 127. P. 446‒458.
  96. Kim K.Y., Shin K.Y., Chang K.A. // Cells. 2023. V. 12. № 9. P. 1309.
  97. Mao S., Teng X., Li Z., Zu J., Zhang T., Xu C., Cui G. // Brain Res. 2023. V. 1805. P. 148271
  98. Tang Y., Han L., Li S., Hu T., Xu Z., Fan Y., Liang X., Yu H., Wu J., Wang J. // NPJ Parkinsons Dis. 2023. V. 9. № 1. P. 23
  99. Oeckl P., Anderl-Straub S., Von Arnim C.A.F., Baldeiras I., Diehl-Schmid J., Grimmer T., Halbgebauer S., Kort A.M., Lima M., Marques T.M., Ortner M., Santana I., Steinacker P., Verbeek M.M., Volk A.E., Ludolph A.C., Otto M. // J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2022. V. jnnp-2021. P. 328547.
  100. Shahim P., Pham D.L., van der Merwe A.J., Moore B., Chou Y.Y., Lippa S.M., Kenney K., Diaz-Arrastia R., Chan L. // Alzheimers Dement. 2024. V. 20. № 7. P. 4663‒4676.
  101. Gao F., Dai L., Wang Q., Liu C., Deng K., Cheng Z., Lv X., Wu Y., Zhang Z., Tao Q., Yuan J., Li S., Wang Y., Su Y., Cheng X., Ni J., Wu Z., Zhang S., Shi J., Shen Y.; China Aging and Neurodegenerative Initiative (CANDI) Consortium. // Sci Bull (Beijing). 2023. V. 68. № 16. P. 1800‒1808.
  102. Dark H.E., An Y., Duggan M.R., Joynes C., Davatzikos C., Erus G., Lewis A., Moghekar A.R., Resnick S.M., Walker K.A. // Alzheimers Res Ther. 2024. V. 16. № 1. P. 94.
  103. Dark H.E., Shafer A.T., Cordon J., An Y., Lewis A., Moghekar A., Landman B., Resnick S.M., Walker K.A. // Neurology. 2025. V. 104. № 4. P. e210271
  104. Chatterjee P., Pedrini S., Stoops E., Goozee K., Villemagne V.L., Asih P.R., Verberk I.M.W., Dave P., Taddei K., Sohrabi H.R., Zetterberg H., Blennow K., Teunissen C.E., Vanderstichele H.M., Martins R.N. // Transl Psychiatry. 2021. V. 11. № 1. P. 27.
  105. Chatterjee P., Doré V., Pedrini S., Krishnadas N., Thota R., Bourgeat P., Ikonomovic M.D., Rainey-Smith S.R., Burnham S.C., Fowler C., Taddei K., Mulligan R., Ames D., Masters C.L., Fripp J., Rowe C.C., Martins R.N., Villemagne V.L., The AIBL Research Group. // J Alzheimers Dis. 2023. V. 92. № 2. P. 615‒628
  106. Pereira J.B., Janelidze S., Smith R., Mattsson-Carlgren N., Palmqvist S., Teunissen C.E., Zetterberg H., Stomrud E., Ashton N.J., Blennow K., Hansson O. // Brain. 2021. V. 144. № 11. P. 3505‒3516.
  107. Zheng H.T., Wu Z., Mielke M.M., Murray A.M., Ryan J. // J Prev Alzheimers Dis. 2024. V. 11. № 5. P. 1189‒1197.
  108. Fernandez M.V., Liu M., Beric A., Johnson M., Cetin A., Patel M., Budde J., Kohlfeld P., Bergmann K., Lowery J., Flynn A., Brock W., Sanchez Montejo B., Gentsch J., Sykora N., Norton J., Gentsch J., Valdez O., Gorijala P., Sanford J., Sun Y., Wang C., Western D., Timsina J., Mangetti Goncalves T., Do A.N., Sung Y.J., Zhao G., Morris J.C., Moulder K., Holtzman D.M., Bateman R.J., Karch C., Hassenstab J., Xiong C., Schindler S.E., Balls-Berry J.J., Benzinger T.L.S., Perrin R.J., Denny A., Snider B.J., Stark S.L., Ibanez L., Cruchaga C. // Sci Data. 2024. V. 11. № 1. P. 768.
  109. Bakirtzis Ch., Boziki M.-K., Grigoriadis N. // Healthcare. 2023. V. 11. № 16. P. 2349.
  110. Chou S.C., Aggarwal A., Dawson V.L., Dawson T.M., Kam T.I. // Fac Rev. 2021. V. 10. P. 81.
  111. Sarb O.F., Sarb A.D., Iacobescu M., Vlad I.M., Milaciu M.V., Ciurmarnean L., Vacaras V., Tantau A.I. // Int J Mol Sci. 2024. V. 25. № 11. P. 5676.
  112. Ausó E., Gómez-Vicente V., Esquiva G. // J Pers Med. 2020. V. 10. № 3. P. 114.

Дополнительные файлы

Доп. файлы
Действие
1. JATS XML

© Российская академия наук, 2025

Согласие на обработку персональных данных

 

Используя сайт https://journals.rcsi.science, я (далее – «Пользователь» или «Субъект персональных данных») даю согласие на обработку персональных данных на этом сайте (текст Согласия) и на обработку персональных данных с помощью сервиса «Яндекс.Метрика» (текст Согласия).