ВЛИЯНИЕ ПРЕНАТАЛЬНОЙ ГИПЕРГОМОЦИСТЕИНЕМИИ НА АУТОФАГИЮ И mTOR-СИГНАЛИНГ В РАЗВИВАЮЩЕМСЯ МОЗГЕ КРЫСЫ
- Авторы: Михель А.В.1,2, Васильев Д.С.1,2, Горбова А.В.1, Милютина Ю.П.1, Залозняя И.В.1, Туманова Н.Л.2, Арутюнян А.В.1
-
Учреждения:
- Научно-исследовательский институт акушерства, гинекологии и репродуктологии им. Д.О. Отта
- Институт эволюционной физиологии и биохимии им. И. М. Сеченова Российской академии наук
- Выпуск: Том 42, № 3 (2025): ТОМ 42, №3 (2025) Разнообразие нейрорегуляторных процессов (к 100-летию со дня рождения И.П. Ашмарина) (спецвыпуск, часть 1)
- Страницы: 522–535
- Раздел: Регулярные статьи. Экспериментальные работы
- URL: https://ogarev-online.ru/1027-8133/article/view/382052
- DOI: https://doi.org/10.7868/S3034556125030196
- ID: 382052
Цитировать
Аннотация
Ключевые слова
Об авторах
А. В. Михель
Научно-исследовательский институт акушерства, гинекологии и репродуктологии им. Д.О. Отта; Институт эволюционной физиологии и биохимии им. И. М. Сеченова Российской академии наук
Email: anastasia.michel39@gmail.com
Санкт-Петербург, Россия; Санкт-Петербург, Россия
Д. С. Васильев
Научно-исследовательский институт акушерства, гинекологии и репродуктологии им. Д.О. Отта; Институт эволюционной физиологии и биохимии им. И. М. Сеченова Российской академии наукСанкт-Петербург, Россия; Санкт-Петербург, Россия
А. В. Горбова
Научно-исследовательский институт акушерства, гинекологии и репродуктологии им. Д.О. ОттаСанкт-Петербург, Россия
Ю. П. Милютина
Научно-исследовательский институт акушерства, гинекологии и репродуктологии им. Д.О. ОттаСанкт-Петербург, Россия
И. В. Залозняя
Научно-исследовательский институт акушерства, гинекологии и репродуктологии им. Д.О. ОттаСанкт-Петербург, Россия
Н. Л. Туманова
Институт эволюционной физиологии и биохимии им. И. М. Сеченова Российской академии наукСанкт-Петербург, Россия
А. В. Арутюнян
Научно-исследовательский институт акушерства, гинекологии и репродуктологии им. Д.О. ОттаСанкт-Петербург, Россия
Список литературы
- Restrepo L.J., Baehrecke E.H. // J Mol Biol. 2024. V. 436. № 15. Р. 168473.
- Allen E.A., Baehrecke E.H. // Cell Death & Differentiation. 2020. V. 27. № 3. Р. 903–918.
- Casares-Crespo L., Calatayud-Baselga I., García-Corzo L., Mira H. // Frontiers in Cellular Neuroscience. 2018.10.3389/fncel.2018.00339 № 12. Р. 339.
- Yue Z., Jin S., Yang C., Levine A. J., Heintz N. // Proc Natl Acad Sci U S A. 2003. V. 100. № 25. Р. 15077–82.
- Maria Fimia G., Stoykova A., Romagnoli A., Giunta L., Di Bartolomeo S., Nardacci R., Corazzari M., Fuoco C., Ucar A., Schwartz P., Gruss P., Piacentini M., Chowdhury K., Cecconi F. // Nature. 2007. V. 447. № 7148. Р. 1121–1125.
- Lv X., Jiang H., Li B., Liang Q., Wang S., Zhao Q., Jiao J. // Scientific Reports. 2014. V. 4. № 1. Р. 6010.
- Deleyto-Seldas N., Efeyan A. 2021. V. 9. Р. 655731.
- Laplante M., Sabatini D.M. // J Cell Sci. 2009. V. 122. № Pt 20. Р. 3589–94.
- Biever A., Valjent E., Puighermanal E. // Front Mol Neurosci. 2015. V. 8. Р. 75.
- Sarkar S. // Biochem Soc Trans. 2013. V. 41. № 5. Р. 1103–30.
- Kuma A., Hatano M., Matsui M., Yamamoto A., Nakaya H., Yoshimori T., Ohsumi Y., Tokuhisa T., Mizushima N. // Nature. 2004. V. 432. № 7020. Р. 1032–6.
- Efeyan A., Zoncu R., Chang S., Gumper I., Snitkin H., Wolfson R. L., Kirak O., Sabatini D.D., Sabatini D.M. // Nature. 2013. V. 493. № 7434. Р. 679–83.
- Marsh D., Dragich J.M. // Neurosci Lett. 2019. V. 697. Р. 29–33.
- Zatyka M., Sarkar S., Barrett T. // Journal of Molecular Biology. 2020. V. 432. № 8. Р. 2735–2753.
- Lieberman O. J., Cartocci V., Pigulevskiy I., Molinari M., Carbonell J., Broseta M.B., Post M.R., Sulzer D., Borgkvist A., Santini E. // Frontiers in Cellular Neuroscience. 2020. V. 14. Р. 70.
- Merabova N., Ugartemendia L., Edlow A.G., Ibarra C., Darbinian N., Tatevosian G., Goetzl L. // Obesity (Silver Spring). 2024. V. 32. № 6. Р. 1136–1143.
- Lei J., Calvo P., Vigh R., Burd I. // Front Cell Neurosci. 2018. V. 12. Р. 118.
- Girault V., Gilard V., Marguet F., Lesueur C., Hauchecorne M., Ramdani Y., Laquerrière A., Marret S., Jégou S., Gonzalez B.J., Brasse-Lagnel C., Bekri S. // Cell Death Dis. 2017. V. 8. № 2. Р. e2610.
- Ars C.L., Nijs I.M., Marroun E.M., Muetzel R., Schmidt M., Steenwegde Graaff J., van der Lugt A., Jaddoe V.W., Hofman A., Steegers E.A., Verhulst F.C., Tiemeier H., White T. // Br J Nutr. 2019. V. 122. № s1. Р. S1–s9.
- Shcherbitskaya A.D., Milyutina Y.P., Zaloznyaya I.V., Arutjunyan A.V., Nalivaeva N.N., Zhuravin I.A. // Neurochemical Journal. 2017. V. 11. № 4. Р. 296–301.
- Kaur B., Sharma P.K., Chatterjee B., Bissa B., Nattarayan V., Ramasamy S., Bhat A., Lal M., Samaddar S., Banerjee S., Roy S.S. // Cell Communication and Signaling. 2023. V. 21. № 1. Р. 258.
- Witucki Ł., Jakubowski H. // J Inherit Metab Dis. 2023. V. 46. № 6. Р. 1114–1130.
- Khayati K., Antikainen H., Bonder E.M., Weber G.F., Kruger W.D., Jakubowski H., Dobrowolski R. // Faseb j. 2017. V. 31. № 2. Р. 598–609.
- Suszyńska-Zajczyk J., Witucki Ł., Perła-Kaján J., Jakubowski H. // Front Cell Dev Biol. 2024. V. 12. Р. 1322844.
- Shcherbitskaia A.D., Vasilev D.S., Milyutina Y.P., Tumanova N.L., Mikhel A.V., Zalozniaia I.V., Arutjunyan A.V. // Cells. 2021. V. 10. № 6.
- Arutjunyan A.V., Milyutina Y.P., Shcherbitskaia A.D., Kerkeshko G.O., Zalozniaia I.V., Mikhel A.V. // Biochemistry (Mosc). 2020. V. 85. № 2. Р. 213–223.
- Kielkopf C.L., Bauer W., Urbatsch I.L. // Cold Spring Harb Protoc. 2020. V. 2020. № 4. Р. 102269.
- Laemmli U.K. // Nature. 1970. V. 227. № 5259. Р. 680–5.
- Bass J.J., Wilkinson D.J., Rankin D., Phillips B.E., Szewczyk N.J., Smith K., Atherton P.J. // Scand J Med Sci Sports. 2017. V. 27. № 1. Р. 4–25.
- Vasilev D.S., Shcherbitskaia A.D., Tumanova N.L., Mikhel A.V., Milyutina Y.P., Kovalenko A.A., Dubrovskaya N.M., Inozemtseva D.B., Zalozniaia I.V., Arutjunyan A.V. // Cells. 2023. V. 12. № 1. Р. 189.
- Bar-Yosef T., Damri O., Agam G. // Front Cell Neurosci. 2019. V. 13. Р. 196.
- Baydas G., Koz S.T., Tuzcu M., Nedzvetsky V.S. // J Pineal Res. 2008. V. 44. № 2. Р. 181–8.
- Михель А.В., Залозняя И.В., Щербицкая А.Д., Васильев Д.С., Милютина Ю.П., Керкешко Г.О., Горбова А.В., Туманова Н.Л., Арутюнян А.В. // Журнал акушерства и женских болезней. 2025. V. 74. № 1. Р. 44–55.
- Wang M., Liang X., Cheng M., Yang L., Liu H., Wang X., Sai N., Zhang X. // Cell Death & Disease. 2019. V. 10. № 8. Р. 561.
- Biever A., Valjent E., Puighermanal E. // Frontiers in Molecular Neuroscience. 2015. V. Volume 8. 2015.
- Chiang G.G., Abraham R.T. // J Biol Chem. 2005. V. 280. № 27. Р. 25485–90.
- Maiese K., Chong Z.Z., Shang Y.C., Wang S. // Trends Mol Med. 2013. V. 19. № 1. Р. 51–60.
- Gingras A.C., Gygi S.P., Raught B., Polakiewicz R.D., Abraham R.T., Hoekstra M.F., Aebersold R., Sonenberg N. // Genes Dev. 1999. V. 13. № 11. Р. 1422–37.
- Abiko F., Tomoo K., Mizuno A., Morino S., Imataka H., Ishida T. // Biochem Biophys Res Commun. 2007. V. 355. № 3. Р. 667–72.
- Sun R., Cheng E., Velásquez C., Chang Y., Moore P. S. // J Biol Chem. 2019. V. 294. № 31. Р. 11840–11852.
- Böhm R., Imseng S., Jakob R.P., Hall M.N., Maier T., Hiller S. // Mol Cell. 2021. V. 81. № 11. Р. 2403–2416.e5.
- Düvel K., Yecies J.L., Menon S., Raman P., Lipovsky A.I., Souza A.L., Triantafellow E., Ma Q., Gorski R., Cleaver S., Vander Heiden M.G., MacKeigan J.P., Finan P.M., Clish C.B., Murphy L.O., Manning B.D. // Mol Cell. 2010. V. 39. № 2. Р. 171–83.
- Nguyen L.H., Sharma M., Bordey A. // Frontiers in Neuroscience. 2023. V. Volume 17. 2023.
- Roux P.P., Shahbazian D., Vu H., Holz M.K., Cohen M.S., Taunton J., Sonenberg N., Blenis J. // J Biol Chem. 2007. V. 282. № 19. Р. 14056–64.
- Pelorosso C., Watrin F., Conti V., Buhler E., Gelot A., Yang X., Mei D., McEvoy-Venneri J., Manent J.B., Cetica V., Ball L.L., Buccoliero A.M., Vinck A., Barba C., Gleeson J.G., Guerrini R., Represa A. // Hum Mol Genet. 2019. V. 28. № 22. Р. 3755–3765.
- Puighermanal E., Biever A., Pascoli V., Melser S., Pratlong M., Cutando L., Rialle S., Severac D., Boubaker-Vitre J., Meyuhas O., Marsicano G., Lüscher C., Valjent E. // Frontiers in Molecular Neuroscience. 2017. V. 10. Р. 419.
- Postnikova T.Y., Amakhin D.V., Trofimova A.M., Tumanova N.L., Dubrovskaya N.M., Kalinina D.S., Kovalenko A.A., Shcherbitskaia A.D., Vasilev D.S., Zaitsev A.V. // Cells. 2022. V. 12. № 1. Р. 58.
- Postnikova T.Y., Griflyuk A.V., Tumanova N.L., Dubrovskaya N.M., Mikhel A.V., Vasilev D.S., Zaitsev A.V. // Biomolecules. 2025. V. 15. № 2. Р. 305–323.
- Lipton S.A., Kim W.K., Choi Y.B., Kumar S., D’Emilia D.M., Rayudu P.V., Arnelle D.R., Stamler J.S. // Proc Natl Acad Sci U S A. 1997. V. 94. № 11. Р. 5923–8.
- Maday S., Holzbaur E.L. // J Neurosci. 2016. V. 36. № 22. Р. 5933–45.
- Wang M., Liang X., Cheng M., Yang L., Liu H., Wang X., Sai N., Zhang X. // Cell Death Dis. 2019. V. 10. № 8. Р. 561
- Walayat A., Li Y., Zhang Y., Fu Y., Liu B., Shao X.M., Zhang L., Xiao D. // Am J Physiol Regul Integr Comp Physiol. 2021. V. 321. № 5. Р. R791–r801.
- Chen G., Ke Z., Xu M., Liao M., Wang X., Qi Y., Zhang T., Frank J. A., Bower K. A., Shi X., Luo J. // Autophagy. 2012. V. 8. № 11. Р. 1577–89.
- Shcherbitskaia A.D., Vasilev D.S., Milyutina Y.P., Tumanova N.L., Zalozniaia I.V., Kerkeshko G.O., Arutjunyan A.V. // Neurotox Res. 2020. V. 38. № 2. Р. 408–420.
- Tripathi M., Zhang C.W., Singh B.K., Sinha R.A., Moe K.T., DeSilva D.A., Yen P.M. // Cell Death Dis. 2016. V. 7. № 12. Р. e2513.
- Virdi S., Jadavji N.M. // Metabolites. 2022. V. 12. № 9.
- Howell J.J., Manning B.D. // Trends Endocrinol Metab. 2011. V. 22. № 3. Р. 94–102.
- Milyutina Y.P., Kerkeshko G.O., Vasilev D.S., Zalozniaia I.V., Bochkovskii S.K., Tumanova N.L., Shcherbitskaia A.D., Mikhel A.V., Tolibova G.H., Arutjunyan A.V. // Biochemistry (Mosc). 2024. V. 89. № 10. Р. 1711–1726.
- Arutjunyan A.V., Kerkeshko G.O., Milyutina Y.P., Shcherbitskaia A.D., Zalozniaia I.V., Mikhel A.V., Inozemtseva D.B., Vasilev D.S., Kovalenko A.A., Kogan I.Y. // Biochemistry (Mosc). 2023. V. 88. № 2. Р. 262–279.
- Yim W. W.-Y., Mizushima N. // Cell Discovery. 2020. V. 6. № 1. Р. 6.
- Qiao L., Hu J., Qiu X., Wang C., Peng J., Zhang C., Zhang M., Lu H., Chen W. // Autophagy. 2023. V. 19. № 11. Р. 2837–2852.
- Alimov A., Wang H., Liu M., Frank J. A., Xu M., Ou X., Luo J. // Metab Brain Dis. 2013. V. 28. № 4. Р. 667–76.
Дополнительные файлы


